Để tăng FPS rõ rệt khi chơi game PC, hãy bắt đầu với những thiết lập tốn tài nguyên nhất: bật công nghệ nâng cấp độ phân giải như DLSS, FSR hoặc XeSS, giảm chất lượng bóng đổ, tắt hoặc hạ ray tracing, giảm chiếu sáng toàn cục và hiệu ứng thể tích như sương mù, mây. Những mục như chất lượng texture thường ảnh hưởng ít nếu card có đủ VRAM, nên có thể giữ cao để hình ảnh vẫn đẹp. Mức cải thiện cụ thể khác nhau theo từng game và cấu hình, nhưng thứ tự ưu tiên này áp dụng cho hầu hết game hiện đại. Bài viết hướng dẫn chi tiết từng thiết lập và các bước tối ưu ngoài game.
Trước tiên: xác định nút thắt
FPS thấp có thể do card đồ họa (GPU) quá tải hoặc CPU không theo kịp. Cách kiểm tra đơn giản là bật công cụ hiển thị hiệu năng như lớp phủ của phần mềm card đồ họa hoặc MSI Afterburner:
- GPU sử dụng gần tối đa: card là nút thắt, giảm thiết lập đồ họa sẽ hiệu quả.
- GPU sử dụng thấp, CPU một nhân rất cao: CPU là nút thắt, giảm đồ họa ít tác dụng; cần giảm các thiết lập liên quan đến CPU như mật độ đám đông, khoảng cách hiển thị vật thể.
Xác định đúng nút thắt giúp bạn không tốn công chỉnh những thiết lập vô ích.
Các thiết lập ảnh hưởng FPS nhiều nhất
| Thiết lập | Mức ảnh hưởng FPS | Ảnh hưởng hình ảnh khi giảm | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Độ phân giải và nâng cấp độ phân giải | Rất lớn | Nhẹ nếu dùng chế độ chất lượng | Bật DLSS, FSR hoặc XeSS ở chế độ Quality |
| Ray tracing | Rất lớn | Trung bình | Tắt trên card tầm trung |
| Bóng đổ | Lớn | Nhẹ | Giảm xuống Medium |
| Chiếu sáng toàn cục, phản chiếu | Lớn | Trung bình | Giảm một bậc |
| Hiệu ứng thể tích (sương, mây) | Lớn | Nhẹ | Giảm xuống Low hoặc Medium |
| Ambient occlusion | Trung bình | Nhẹ | Chọn mức nhẹ nhất |
| Khử răng cưa | Trung bình | Tùy loại | Dùng TAA hoặc để công nghệ nâng cấp xử lý |
| Chất lượng texture | Nhỏ nếu đủ VRAM | Lớn | Giữ cao nếu card đủ bộ nhớ |
| Hậu kỳ (motion blur, chromatic aberration) | Nhỏ | Tùy sở thích | Nhiều người chọn tắt cho rõ nét |
DLSS, FSR và XeSS: công cụ quan trọng nhất
Công nghệ nâng cấp độ phân giải render game ở độ phân giải thấp hơn rồi dựng lại hình ảnh ở độ phân giải màn hình, giúp tăng FPS rất đáng kể mà hình ảnh vẫn sắc nét. DLSS dành cho card NVIDIA RTX, FSR chạy trên nhiều loại card, XeSS của Intel cũng hỗ trợ nhiều card khác hãng. Các chế độ thường gồm Quality, Balanced, Performance; ở độ phân giải Full HD, nên dùng Quality để tránh mờ.
Tạo khung hình (frame generation) là tính năng khác, chèn thêm khung hình giữa các khung thật. FPS hiển thị tăng cao nhưng độ trễ đầu vào có thể tăng, nên phù hợp game chơi đơn hơn là game bắn súng cạnh tranh.
Thiết lập cho game esports
Với Valorant, CS2, Liên Minh Huyền Thoại, mục tiêu là FPS cao và ổn định để giảm độ trễ. Người chơi thường giảm hầu hết thiết lập, tắt hiệu ứng thừa, bật các tùy chọn giảm độ trễ như NVIDIA Reflex khi có. Hình ảnh không cần đẹp, chỉ cần rõ ràng để nhìn đối thủ.
Tối ưu ngoài game
- Cập nhật driver card đồ họa: bản mới thường có tối ưu cho game vừa ra mắt.
- Bật chế độ hiệu năng của Windows: chọn chế độ nguồn hiệu năng cao trên laptop khi cắm sạc.
- Bật Game Mode: Windows ưu tiên tài nguyên cho game.
- Kiểm tra RAM chạy đúng tốc độ: bật XMP hoặc EXPO trong BIOS.
- Đóng ứng dụng nền: trình duyệt nhiều tab, phần mềm đồng bộ, ứng dụng ghi màn hình không dùng.
- Cài game trên SSD: giảm giật khi tải khu vực mới.
- Kiểm tra nhiệt độ: máy quá nóng sẽ tự giảm xung; vệ sinh quạt, thay keo tản nhiệt nếu máy đã dùng lâu.
Laptop chơi game: lưu ý riêng
Laptop thường có hai card đồ họa: card tích hợp và card rời. Đảm bảo game chạy trên card rời trong cài đặt đồ họa của Windows hoặc phần mềm của hãng. Luôn cắm sạc khi chơi, vì chạy pin sẽ giảm hiệu năng đáng kể. Đặt máy trên bề mặt thoáng hoặc đế tản nhiệt để hạn chế nóng.
FPS ổn định quan trọng hơn FPS cao
Một game chạy ổn định ở mức FPS vừa phải thường cho cảm giác mượt hơn game dao động lớn. Hãy để ý chỉ số 1% low, tức mức FPS thấp nhất thường gặp. Giới hạn FPS ngay dưới tần số quét màn hình kết hợp G-Sync hoặc FreeSync giúp hình ảnh mượt và tránh xé hình. Tránh bật V-Sync truyền thống trong game cạnh tranh vì tăng độ trễ.
Phương pháp chỉnh từng bước
- Chọn preset Medium hoặc High làm điểm xuất phát.
- Bật công nghệ nâng cấp độ phân giải ở chế độ Quality.
- Đo FPS ở một cảnh nặng, ví dụ khu thành phố đông người.
- Giảm lần lượt bóng đổ, hiệu ứng thể tích, phản chiếu; đo lại sau mỗi thay đổi.
- Khi đạt FPS mong muốn, thử tăng texture nếu còn VRAM.
Thay đổi từng mục một giúp bạn biết chính xác thiết lập nào có tác dụng với game và máy của mình.
Khi nào cần nâng cấp phần cứng?
Nếu đã giảm hết mức hợp lý mà vẫn không đạt FPS chấp nhận được, có thể đã đến lúc nâng cấp. Bài gợi ý build PC chơi game tầm 20 triệu giúp bạn định hướng linh kiện. Với những game nặng như Black Myth: Wukong hay Cyberpunk 2077 với bản mở rộng Phantom Liberty, các mẹo trong bài này đặc biệt hữu ích.
Kết luận
Tăng FPS cho game PC không cần hy sinh toàn bộ chất lượng hình ảnh. Bật DLSS hoặc FSR, giảm bóng đổ, ray tracing và hiệu ứng thể tích, giữ texture cao, kết hợp tối ưu Windows và driver, bạn sẽ có trải nghiệm mượt mà hơn rõ rệt trên chính cấu hình hiện tại.
Câu hỏi thường gặp
Giảm độ phân giải có tăng FPS không?
Có, rất nhiều, nhưng hình ảnh sẽ mờ. Cách tốt hơn là giữ độ phân giải màn hình và dùng DLSS, FSR hoặc XeSS để game tự render thấp hơn rồi dựng lại sắc nét.
Có nên bật ray tracing trên card tầm trung?
Thường không nên vì ray tracing làm giảm FPS rất mạnh. Nếu muốn bật, hãy kết hợp với DLSS hoặc FSR và chấp nhận thiết lập khác thấp hơn.
Texture cao có làm giảm FPS không?
Ảnh hưởng ít nếu card có đủ VRAM. Khi vượt quá bộ nhớ card, game có thể giật mạnh, khi đó cần giảm texture.
Frame generation có nên dùng cho game bắn súng?
Không khuyến khích cho game cạnh tranh vì có thể tăng độ trễ đầu vào. Tính năng này hợp hơn với game chơi đơn.